首页 > 古诗词 > 课本古诗词

《孔雀東南飛》

标签:選擇性必修下冊 两汉
hàn mò jiàn ān zhōng , lú jiāng fǔ xiǎo lì jiāo zhòng qīng qī liú shì , wèi zhòng qīng mǔ suǒ qiǎn , zì shì bù jià 。 qí jiā bī zhī , nǎi tóu shuǐ ér sǐ 。 zhòng qīng wén zhī , yì zì yì yú tíng shù 。 shí rén shāng zhī , wèi shī yún ěr 。
漢末建安中,廬江府小吏焦仲卿妻劉氏,爲仲卿母所遣,自誓不嫁。其家逼之,乃投水而死。仲卿聞之,亦自縊於庭樹。時人傷之,爲詩云爾。
kǒng què dōng nán fēi , wǔ lǐ yī pái huái 。
孔雀東南飛,五裏一徘徊。
“ shí sān néng zhī sù , shí sì xué cái yī 。 shí wǔ dàn kōng hóu , shí liù sòng shī shū 。 shí qī wèi jūn fù , xīn zhōng cháng kǔ bēi 。 jūn jì wèi fǔ lì , shǒu jié qíng bù yí 。 jiàn qiè liú kòng fáng , xiāng jiàn cháng rì xī 。 jī míng rù jī zhī , yè yè bù dé xī 。 sān rì duàn wǔ pǐ , dà rén gù xián chí 。 fēi wèi zhī zuò chí , jūn jiā fù nán wéi ! qiè bù kān qū shǐ , tú liú wú suǒ shī 。 biàn kě bái gōng lǎo , jí shí xiāng qiǎn guī 。
「十三能織素,十四學裁衣。十五彈箜篌,十六誦詩書。十七爲君婦,心中常苦悲。君既爲府吏,守節情不移。賤妾留空房,相見常日稀。雞鳴入機織,夜夜不得息。三日斷五匹,大人故嫌遲。非爲織作遲,君家婦難爲!妾不堪驅使,徒留無所施。便可白公姥,及時相遣歸。」
fǔ lì dé wén zhī , táng shàng qǐ ā mǔ : “ yǐ báo lù xiāng , , fù dé cǐ fù 。 。 fà tóng zhěn xí , , quán gòng wèi yǒu 。 。 shì èr sān nián , , ěr wèi wèi jiǔ 。 。 xíng wú piān xié , , yì zhì bù hòu 。”
府吏得聞之,堂上啓阿母:「兒已薄祿相,幸復得此婦。結髮同枕席,黃泉共爲友。共事二三年,始爾未爲久。女行無偏斜,何意致不厚。」
ā mǔ wèi fǔ lì : “ nǎi tài qū qū ! ! fù wú lǐ jié , , dòng zì zhuān yóu 。 。 yì jiǔ huái fèn , , qǐ dé zì yóu ! ! jiā yǒu xián nǚ , , míng qín luó fū 。 。 lián tǐ wú bǐ , , mǔ wèi rǔ qiú 。 。 kě sù qiǎn zhī , , qù shèn mò liú !”
阿母謂府吏:「何乃太區區!此婦無禮節,舉動自專由。吾意久懷忿,汝豈得自由!東家有賢女,自名秦羅敷。可憐體無比,阿母爲汝求。便可速遣之,遣去慎莫留!」
fǔ lì cháng guì gào , fú wéi qǐ ā mǔ : “ ruò qiǎn cǐ fù , , lǎo bù fù qǔ !”
府吏長跪告,伏惟啓阿母:「今若遣此婦,終老不復取!」
ā mǔ dé wén zhī , chuí chuáng biàn dà nù : “ zi wú suǒ wèi , , gǎn zhù fù yǔ ! ! yǐ shī ēn yì , , bù xiāng cóng xǔ !”
阿母得聞之,槌牀便大怒:「小子無所畏,何敢助婦語!吾已失恩義,會不相從許!」
fǔ lì mò wú shēng , zài bài hái rù hù 。 jǔ yán wèi xīn fù , gěng yè bù néng yǔ : “ zì bù qū qīng , , pò yǒu ā mǔ 。 。 dàn zàn hái jiā , , jīn qiě bào fǔ 。 。 jiǔ dāng guī hái , , bì xiāng yíng qǔ 。 。 cǐ xià xīn yì , , wù wéi wú yǔ 。”
府吏默無聲,再拜還入戶。舉言謂新婦,哽咽不能語:「我自不驅卿,逼迫有阿母。卿但暫還家,吾今且報府。不久當歸還,還必相迎取。以此下心意,慎勿違吾語。」
xīn fù wèi fǔ lì : “ fù zhòng fēn yún 。 。 xī chū yáng suì , , jiā lái guì mén 。 。 shì xún gōng lǎo , , zhǐ gǎn zì zhuān ? ? yè qín zuò xī , , pīng yíng kǔ xīn 。 。 yán wú zuì guò , , yǎng zú dà ēn ; ; gèng bèi qū qiǎn , , yán fù lái hái ! ! yǒu xiù yāo rú , , ruí zì shēng guāng ; ; luó fù dòu zhàng , , jiǎo chuí xiāng náng ; ; lián liù qī shí , , bì qīng sī shéng , , wù gè zì yì , , zhǒng zài qí zhōng 。 。 jiàn wù yì bǐ , , zú yíng hòu rén , , dài zuò yí shī , , jīn wú huì yīn 。 。 shí wèi ān wèi , , jiǔ mò xiāng wàng !”
新婦謂府吏:「勿復重紛紜。往昔初陽歲,謝家來貴門。奉事循公姥,進止敢自專?晝夜勤作息,伶俜縈苦辛。謂言無罪過,供養卒大恩;仍更被驅遣,何言復來還!妾有繡腰襦,葳蕤自生光;紅羅復鬥帳,四角垂香囊;箱簾六七十,綠碧青絲繩,物物各自異,種種在其中。人賤物亦鄙,不足迎後人,留待作遺施,於今無會因。時時爲安慰,久久莫相忘!」
jī míng wài yù shǔ , xīn fù qǐ yán zhuāng 。 zhù wǒ xiù jiā qún , shì shì sì wǔ tōng 。 zú xià niè sī lǚ , tóu shàng dài mào guāng 。 yāo ruò liú wán sù , ěr zhù míng yuè dāng 。 zhǐ rú xuē cōng gēn , kǒu rú hán zhū dān 。 xiān xiān zuò xì bù , jīng miào shì wú shuāng 。
雞鳴外欲曙,新婦起嚴妝。著我繡袷裙,事事四五通。足下躡絲履,頭上玳瑁光。腰若流紈素,耳著明月璫。指如削蔥根,口如含朱丹。纖纖作細步,精妙世無雙。
shàng táng bài ā mǔ , ā mǔ nù bù zhǐ 。 “ zuò nǚ ér shí , , xiǎo chū yě lǐ 。 。 zì wú jiào xùn , , kuì guì jiā zi 。 。 mǔ qián bó duō , , kān mǔ qū shǐ 。 。 rì hái jiā qù , , mǔ láo jiā lǐ 。” 。 ” xiǎo gū bié , lèi , lián zhū zi 。“ xīn 。 “ lái shí , xiǎo gū , fú chuáng ; jīn rì ; qū qiǎn , xiǎo gū , wǒ zhǎng 。 qín xīn 。 gōng lǎo , hǎo zì , fú jiāng 。 chū qī 。 xià jiǔ , xī xì , xiāng wàng 。” chū mén 。 ” qù , tì luò bǎi , xíng 。
上堂拜阿母,阿母怒不止。「昔作女兒時,生小出野裏。本自無教訓,兼愧貴家子。受母錢帛多,不堪母驅使。今日還家去,念母勞家裡。」卻與小姑別,淚落連珠子。「新婦初來時,小姑始扶牀;今日被驅遣,小姑如我長。勤心養公姥,好自相扶將。初七及下九,嬉戲莫相忘。」出門登車去,涕落百餘行。
fǔ lì mǎ zài qián , xīn fù chē zài hòu 。 yǐn yǐn hé diān diān , jù huì dà dào kǒu 。 xià mǎ rù chē zhōng , dī tóu gòng ěr yǔ : “ bù xiāng gé qīng , , zàn hái jiā qù 。 。 jīn qiě fù fǔ , , jiǔ dāng hái guī 。 。 tiān bù xiāng fù !”
府吏馬在前,新婦車在後。隱隱何甸甸,俱會大道口。下馬入車中,低頭共耳語:「誓不相隔卿,且暫還家去。吾今且赴府,不久當還歸。誓天不相負!」
xīn fù wèi fǔ lì : “ jūn qū qū huái ! ! jì ruò jiàn lù , , jiǔ wàng jūn lái 。 。 dàng zuò pán shí , , dàng zuò pú wěi 。 。 wěi rèn rú sī , , shí wú zhuǎn yí 。 。 yǒu qīn fù xiōng , , xíng bào rú léi , , bù rèn wǒ yì , , yǐ jiān wǒ huái 。” 。 ” zhǎng láo láo , èr , tóng yī yī 。
新婦謂府吏:「感君區區懷!君既若見錄,不久望君來。君當作磐石,妾當作蒲葦。蒲葦紉如絲,磐石無轉移。我有親父兄,性行暴如雷,恐不任我意,逆以煎我懷。」舉手長勞勞,二情同依依 。
rù mén shàng jiā táng , jìn tuì wú yán yí 。 ā mǔ dà fǔ zhǎng , bù tú zi zì guī : “ sān jiào rǔ zhī , , sì néng cái yī , , wǔ dàn kōng hóu , , liù zhī lǐ yí , , qī qiǎn rǔ jià , , yán wú shì wéi 。 。 jīn hé zuì guò , , yíng ér zì guī ?” ? ” cán ā mǔ :“ ér : “ zuì guò 。” ā mǔ 。 ” cuī 。
入門上家堂,進退無顏儀。阿母大拊掌,不圖子自歸:「十三教汝織,十四能裁衣,十五彈箜篌,十六知禮儀,十七遣汝嫁,謂言無誓違。汝今何罪過,不迎而自歸?」蘭芝慚阿母:「兒實無罪過。」阿母大悲摧。
hái jiā shí yú rì , xiàn lìng qiǎn méi lái 。 yún yǒu dì sān láng , yǎo tiǎo shì wú shuāng 。 nián shǐ shí bā jiǔ , biàn yán duō lìng cái 。
還家十餘日,縣令遣媒來。雲有第三郎,窈窕世無雙。年始十八九,便言多令才。
ā mǔ wèi ā nǚ : “ kě qù yīng zhī 。”
阿母謂阿女:「汝可去應之。」
ā nǚ hán lèi dá : “ zhī chū hái shí , , lì jiàn dīng níng , , shì bù bié lí 。 。 rì wéi qíng yì , , cǐ shì fēi qí 。 。 kě duàn lái xìn , , xú gèng wèi zhī 。”
阿女含淚答:「蘭芝初還時,府吏見丁寧,結誓不別離。今日違情義,恐此事非奇。自可斷來信,徐徐更謂之。」
ā mǔ bái méi rén : “ jiàn yǒu cǐ nǚ , , shì hái jiā mén 。 。 kān lì rén fù , , hé lìng láng jūn ? ? kě guǎng wèn xùn , , dé biàn xiāng xǔ 。”
阿母白媒人:「貧賤有此女,始適還家門。不堪吏人婦,豈合令郎君?幸可廣問訊,不得便相許。」
méi rén qù shù rì , xún qiǎn chéng qǐng hái , shuō yǒu lán jiā nǚ , chéng jí yǒu huàn guān 。 yún yǒu dì wǔ láng , jiāo yì wèi yǒu hūn 。 qiǎn chéng wèi méi rén , zhǔ bù tōng yǔ yán 。 zhí shuō tài shǒu jiā , yǒu cǐ lìng láng jūn , jì yù jié dà yì , gù qiǎn lái guì mén 。
媒人去數日,尋遣丞請還,說有蘭家女,承籍有宦官。雲有第五郎,嬌逸未有婚。遣丞爲媒人,主簿通語言。直說太守家,有此令郎君,既欲結大義,故遣來貴門。
ā mǔ xiè méi rén : “ zǐ xiān yǒu shì , , lǎo qǐ gǎn yán !”
阿母謝媒人:「女子先有誓,老姥豈敢言!」
ā xiōng dé wén zhī , chàng rán xīn zhōng fán 。 jǔ yán wèi ā mèi : “ jì hé bù liàng ! ! jià dé fǔ lì , , jià dé láng jūn 。 。 tài rú tiān dì , , yǐ róng rǔ shēn 。 。 jià yì láng tǐ , , wǎng yù hé yún ?”
阿兄得聞之,悵然心中煩。舉言謂阿妹:「作計何不量!先嫁得府吏,後嫁得郎君。否泰如天地,足以榮汝身。不嫁義郎體,其往欲何雲?」
lán zhī yǎng tóu dá : “ shí rú xiōng yán 。 。 jiā shì fū xù , , dào hái xiōng mén 。 。 fèn shì xiōng yì , , dé zì rèn zhuān ! ! yǔ fǔ lì yào , , huì yǒng wú yuán 。 。 jí xiāng xǔ hé , , kě zuò hūn yīn 。” 。 ” xià chuáng qù 。 nuò 。 fù ěr ěr 。 hái 。 bái fǔ jūn :“ xià : “ shǐ mìng , yán tán , yǒu yuán 。” fǔ jūn 。 ” zhī , xīn zhōng dà , xǐ 。 shì lì fù 。 shū , biàn lì cǐ , nèi , liù hé zhèng , yìng 。 liáng jí sān 。 rì , jīn yǐ èr , qī , qīng kě qù , hūn 。 jiāo yǔ sù 。 shù , luò yì rú , yún 。 qīng què bái 。 fǎng , sì jiǎo lóng , fān 。 ē nuó suí 。 zhuǎn , jīn chē yù , lún 。 zhí zhú qīng 。 mǎ , liú sū jīn , ān 。 jī qián sān 。 wàn , jiē yòng qīng , chuān 。 zá cǎi sān 。 pǐ , jiāo guǎng shì , zhēn 。 cóng rén sì 。 bǎi , yù yù dēng , mén 。
蘭芝仰頭答:「理實如兄言。謝家事夫婿,中道還兄門。處分適兄意,那得自任專!雖與府吏要,渠會永無緣。登即相許和,便可作婚姻。」媒人下牀去。諾諾復爾爾。還部白府君:「下官奉使命,言談大有緣。」府君得聞之,心中大歡喜。視歷復開書,便利此月內,六合正相應。良吉三十日,今已二十七,卿可去成婚。交語速裝束,絡繹如浮雲。青雀白鵠舫,四角龍子幡。婀娜隨風轉,金車玉作輪。躑躅青驄馬,流蘇金鏤鞍。齎錢三百萬,皆用青絲穿。雜彩三百匹,交廣市鮭珍。從人四五百,鬱郁登郡門。
ā mǔ wèi ā nǚ : “ dé fǔ jūn shū , , rì lái yíng rǔ 。 。 bù zuò yī shang ? ? lìng shì bù jǔ !”
阿母謂阿女:「適得府君書,明日來迎汝。何不作衣裳?莫令事不舉!」
ā nǚ mò wú shēng , shǒu jīn yǎn kǒu tí , lèi luò biàn rú xiè 。 yí wǒ liú lí tà , chū zhì qián chuāng xià 。 zuǒ shǒu chí dāo chǐ , yòu shǒu zhí líng luó 。 cháo chéng xiù jiā qún , wǎn chéng dān luó shān 。 àn àn rì yù míng , chóu sī chū mén tí 。
阿女默無聲,手巾掩口啼,淚落便如瀉。移我琉璃榻,出置前窗下。左手持刀尺,右手執綾羅。朝成繡袷裙,晚成單羅衫。晻晻日欲暝,愁思出門啼。
fǔ lì wén cǐ biàn , yīn qiú jiǎ zàn guī 。 wèi zhì èr sān lǐ , cuī cáng mǎ bēi āi 。 xīn fù shí mǎ shēng , niè lǚ xiāng féng yíng 。 chàng rán yáo xiāng wàng , zhī shì gù rén lái 。 jǔ shǒu pāi mǎ ān , jiē tàn shǐ xīn shāng : “ jūn bié wǒ hòu , , shì bù kě liàng 。 。 bù rú xiān yuàn , , fēi jūn suǒ xiáng 。 。 yǒu qīn fù mǔ , , pò jiān dì xiōng 。 。 wǒ yīng tā rén , , hái hé suǒ wàng !”
府吏聞此變,因求假暫歸。未至二三裏,摧藏馬悲哀。新婦識馬聲,躡履相逢迎。悵然遙相望,知是故人來。舉手拍馬鞍,嗟嘆使心傷:「自君別我後,人事不可量。果不如先願,又非君所詳。我有親父母,逼迫兼弟兄。以我應他人,君還何所望!」
fǔ lì wèi xīn fù : “ qīng dé gāo qiān ! ! shí fāng qiě hòu , , yǐ zú qiān nián ; ; wěi yī shí rèn , , zuò dàn xī jiān 。 。 dāng rì shèng guì , , dú xiàng huáng quán !”
府吏謂新婦:「賀卿得高遷!磐石方且厚,可以卒千年;蒲葦一時紉,便作旦夕間。卿當日勝貴,吾獨向黃泉!」
xīn fù wèi fǔ lì : “ yì chū cǐ yán ! ! shì bèi bī pò , , ěr qiè yì rán 。 。 quán xià xiāng jiàn , , wéi jīn rì yán !” ! ” fēn dào qù , gè , hái jiā mén 。 shēng 。 zuò sǐ bié , hèn , nà kě lùn ? niàn ? shì jiān cí , qiān , bù fù quán !
新婦謂府吏:「何意出此言!同是被逼迫,君爾妾亦然。黃泉下相見,勿違今日言!」執手分道去,各各還家門。生人作死別,恨恨那可論?念與世間辭,千萬不復全!
fǔ lì hái jiā qù , shàng táng bài ā mǔ : “ rì dà fēng hán , , fēng cuī shù mù , , shuāng jié tíng lán 。 。 jīn rì míng míng , , mǔ zài hòu dān 。 。 zuò bù liáng jì , , fù yuàn guǐ shén ! ! rú nán shān shí , , tǐ kāng qiě zhí !”
府吏還家去,上堂拜阿母:「今日大風寒,寒風摧樹木,嚴霜結庭蘭。兒今日冥冥,令母在後單。故作不良計,勿復怨鬼神!命如南山石,四體康且直!」
ā mǔ dé wén zhī , líng lèi yīng shēng luò : “ shì dà jiā zi , , huàn yú tái gé 。 。 wù wèi fù sǐ , , jiàn qíng hé báo ! ! jiā yǒu xián nǚ , , tiǎo yàn chéng guō , , mǔ wèi rǔ qiú , , fù zài dàn xī 。”
阿母得聞之,零淚應聲落:「汝是大家子,仕宦於臺閣。慎勿爲婦死,貴賤情何薄!東家有賢女,窈窕豔城郭,阿母爲汝求,便復在旦夕。」
fǔ lì zài bài hái , cháng tàn kòng fáng zhōng , zuò jì nǎi ěr lì 。 zhuǎn tóu xiàng hù lǐ , jiàn jiàn chóu jiān pò 。
府吏再拜還,長嘆空房中,作計乃爾立。轉頭向戶裏,漸見愁煎迫。
qí rì niú mǎ sī , xīn fù rù qīng lú 。 yǎn yǎn huáng hūn hòu , jì jì rén dìng chū 。 “ mìng jué jīn rì , , qù shī zhǎng liú !” ! ” tuō sī lǚ , jǔ , fù qīng chí 。
其日牛馬嘶,新婦入青廬。奄奄黃昏後,寂寂人定初。「我命絕今日,魂去屍長留!」攬裙脫絲履,舉身赴清池。
fǔ lì wén cǐ shì , xīn zhī zhǎng bié lí 。 pái huái tíng shù xià , zì guà dōng nán zhī 。
府吏聞此事,心知長別離。徘徊庭樹下,自掛東南枝。
liǎng jiā qiú hé zàng , hé zàng huà shān bàng 。 dōng xī zhí sōng bǎi , zuǒ yòu zhǒng wú tóng 。 zhī zhī xiāng fù gài , yè yè xiāng jiāo tōng 。 zhōng yǒu shuāng fēi niǎo , zì míng wèi yuān yāng 。 yǎng tóu xiāng xiàng míng , yè yè dá wǔ gēng 。 xíng rén zhù zú tīng , guǎ fù qǐ páng huáng 。 duō xiè hòu shì rén , jiè zhī shèn wù wàng 。
兩家求合葬,合葬華山傍。東西植松柏,左右種梧桐。枝枝相覆蓋,葉葉相交通。中有雙飛鳥,自名爲鴛鴦。仰頭相向鳴,夜夜達五更。行人駐足聽,寡婦起彷徨。多謝後世人,戒之慎勿忘。
佚名 · 两汉

课本古诗词

课本古诗词古诗词查询体测计算器身高百分位