《登泰山記》
标签:必修上冊 清代
tài shān zhī yáng , wèn shuǐ xī liú ; qí yīn , jì shuǐ dōng liú 。 yáng gǔ jiē rù wèn , yīn gǔ jiē rù jì 。 dāng qí nán běi fēn zhě , gǔ cháng chéng yě 。 zuì gāo rì guān fēng , zài cháng chéng nán shí wǔ lǐ 。
泰山之陽,汶水西流;其陰,濟水東流。陽穀皆入汶,陰谷皆入濟。當其南北分者,古長城也。最高日觀峯,在長城南十五裏。
yú yǐ qián lóng sān shí jiǔ nián shí èr yuè , zì jīng shī chéng fēng xuě , lì qí hé 、 zhǎng qīng , chuān tài shān xī běi gǔ , yuè cháng chéng zhī xiàn , zhì yú tài ān 。 shì yuè dīng wèi , yǔ zhī fǔ zhū xiào chún zi yǐng yóu nán lù dēng 。 sì shí wǔ lǐ , dào jiē qì shí wèi dèng , qí jí qī qiān yǒu yú 。 tài shān zhèng nán miàn yǒu sān gǔ 。 zhōng gǔ rào tài ān chéng xià , lì dào yuán suǒ wèi huán shuǐ yě 。 yú shǐ xún yǐ rù , dào shǎo bàn , yuè zhōng lǐng , fù xún xī gǔ , suì zhì qí diān 。 gǔ shí dēng shān , xún dōng gǔ rù , dào yǒu tiān mén 。 dōng gǔ zhě , gǔ wèi zhī tiān mén xī shuǐ , yú suǒ bù zhì yě 。 jīn suǒ jīng zhōng lǐng jí shān diān , yá xiàn dāng dào zhě , shì jiē wèi zhī tiān mén yún 。 dào zhōng mí wù bīng huá , dèng jǐ bù kě dēng 。 jí jì shàng , cāng shān fù xuě , míng zhú tiān nán 。 wàng wǎn rì zhào chéng guō , wèn shuǐ 、 cú lái rú huà , ér bàn shān jū wù ruò dài rán 。
餘以乾隆三十九年十二月,自京師乘風雪,歷齊河、長清,穿泰山西北谷,越長城之限,至於泰安。是月丁未,與知府朱孝純子潁由南麓登。四十五裏,道皆砌石爲磴,其級七千有餘。泰山正南面有三谷。中谷繞泰安城下,酈道元所謂環水也。餘始循以入,道少半,越中嶺,復循西谷,遂至其巔。古時登山,循東谷入,道有天門。東谷者,古謂之天門溪水,餘所不至也。今所經中嶺及山巔,崖限當道者,世皆謂之天門雲。道中迷霧冰滑,磴幾不可登。及既上,蒼山負雪,明燭天南。望晚日照城郭,汶水、徂徠如畫,而半山居霧若帶然。
wù shēn huì , wǔ gǔ , yǔ zi yǐng zuò rì guān tíng , dài rì chū 。 dà fēng yáng jī xuě jī miàn 。 tíng dōng zì zú xià jiē yún màn 。 shāo jiàn yún zhōng bái ruò chū pú shù shí lì zhě , shān yě 。 jí tiān yún yī xiàn yì sè , xū yú chéng wǔ cǎi 。 rì shàng , zhèng chì rú dān , xià yǒu hóng guāng dòng yáo chéng zhī 。 huò yuē , cǐ dōng hǎi yě 。 huí shì rì guān yǐ xī fēng , huò dé rì , huò fǒu , jiàng hào bó sè , ér jiē ruò lóu 。
戊申晦,五鼓,與子潁坐日觀亭,待日出。大風揚積雪擊面。亭東自足下皆雲漫。稍見雲中白若樗蒱數十立者,山也。極天雲一線異色,須臾成五採。日上,正赤如丹,下有紅光動搖承之。或曰,此東海也。回視日觀以西峯,或得日,或否,絳皓駁色,而皆若僂。
tíng xī yǒu dài cí , yòu yǒu bì xiá yuán jūn cí 。 huáng dì xíng gōng zài bì xiá yuán jūn cí dōng 。 shì rì guān dào zhōng shí kè , zì táng xiǎn qìng yǐ lái , qí yuǎn gǔ kè jǐn màn shī 。 pì bù dàng dào zhě , jiē bù jí wǎng 。
亭西有岱祠,又有碧霞元君祠。皇帝行宮在碧霞元君祠東。是日觀道中石刻,自唐顯慶以來,其遠古刻盡漫失。僻不當道者,皆不及往。
shān duō shí , shǎo tǔ 。 shí cāng hēi sè , duō píng fāng , shǎo huán 。 shǎo zá shù , duō sōng , shēng shí xià , jiē píng dǐng 。 bīng xuě , wú pù shuǐ , wú niǎo shòu yīn jì 。 zhì rì guān shù lǐ nèi wú shù , ér xuě yǔ rén xī qí 。
山多石,少土。石蒼黑色,多平方,少圜。少雜樹,多松,生石罅,皆平頂。冰雪,無瀑水,無鳥獸音跡。至日觀數裏內無樹,而雪與人膝齊。
tóng chéng yáo nài jì 。
桐城姚鼐記。
姚鼐 · 清代