首页 > 古诗词 > 课本古诗词

《過秦論·上篇》

标签:選擇性必修中冊 两汉
qín xiào gōng jù xiáo hán zhī gù , yōng yōng zhōu zhī dì , jūn chén gù shǒu yǐ kuī zhōu shì , yǒu xí juǎn tiān xià , bāo jǔ yǔ nèi , náng kuò sì hǎi zhī yì , bìng tūn bā huāng zhī xīn 。 dāng shì shí yě , shāng jūn zuǒ zhī , nèi lì fǎ dù , wù gēng zhī , xiū shǒu zhàn zhī jù , wài lián héng ér dòu zhū hóu 。 yú shì qín rén gǒng shǒu ér qǔ xī hé zhī wài 。
秦孝公據崤函之固,擁雍州之地,君臣固守以窺周室,有席捲天下,包舉宇內,囊括四海之意,併吞八荒之心。當是時也,商君佐之,內立法度,務耕織,修守戰之具,外連衡而鬥諸侯。於是秦人拱手而取西河之外。
xiào gōng jì méi , huì wén 、 wǔ 、 zhāo xiāng méng gù yè , yīn yí cè , nán qǔ hàn zhōng , xī jǔ bā 、 shǔ , dōng gē gāo yú zhī dì , běi shōu yào hài zhī jùn 。 zhū hóu kǒng jù , huì méng ér móu ruò qín , bù ài zhēn qì zhòng bǎo féi ráo zhī dì , yǐ zhì tiān xià zhī shì , hé cóng dì jiāo , xiāng yǔ wéi yī 。 dāng cǐ zhī shí , qí yǒu mèng cháng , zhào yǒu píng yuán , chǔ yǒu chūn shēn , wèi yǒu xìn líng 。 cǐ sì jūn zhě , jiē míng zhì ér zhōng xìn , kuān hòu ér ài rén , zūn xián ér zhòng shì , yuē cóng lí héng , jiān hán 、 wèi 、 yàn 、 chǔ 、 qí 、 zhào 、 sòng 、 wèi 、 zhōng shān zhī zhòng 。 yú shì liù guó zhī shì , yǒu níng yuè 、 xú shàng 、 sū qín 、 dù hè zhī shǔ wèi zhī móu , qí míng 、 zhōu zuì 、 chén zhěn 、 zhào huá 、 lóu huǎn 、 dí jǐng 、 sū lì 、 yuè yì zhī tú tōng qí yì , wú qǐ 、 sūn bìn 、 dài tuó 、 ní liáng 、 wáng liào 、 tián jì 、 lián pǒ 、 zhào shē zhī lún zhì qí bīng 。 cháng yǐ shí bèi zhī dì , bǎi wàn zhī zhòng , kòu guān ér gōng qín 。 qín rén kāi guān yán dí , jiǔ guó zhī shī , qūn xún ér bù gǎn jìn 。 qín wú wáng shǐ yí zú zhī fèi , ér tiān xià zhū hóu yǐ kùn yǐ 。 yú shì cóng sàn yuē bài , zhēng gē dì ér lù qín 。 qín yǒu yú lì ér zhì qí bì , zhuī wáng zhú běi , fú shī bǎi wàn , liú xiě piāo lǔ ; yīn lì chéng biàn , zǎi gē tiān xià , fēn liè shān hé 。 qiáng guó qǐng fú , ruò guó rù cháo 。 yán jí xiào wén wáng 、 zhuāng xiāng wáng , xiǎng guó zhī rì qiǎn , guó jiā wú shì 。
孝公既沒,惠文、武、昭襄蒙故業,因遺策,南取漢中,西舉巴、蜀,東割膏腴之地,北收要害之郡。諸侯恐懼,會盟而謀弱秦,不愛珍器重寶肥饒之地,以致天下之士,合從締交,相與爲一。當此之時,齊有孟嘗,趙有平原,楚有春申,魏有信陵。此四君者,皆明智而忠信,寬厚而愛人,尊賢而重士,約從離衡,兼韓、魏、燕、楚、齊、趙、宋、衛、中山之衆。於是六國之士,有甯越、徐尚、蘇秦、杜赫之屬爲之謀,齊明、周最、陳軫、召滑、樓緩、翟景、蘇厲、樂毅之徒通其意,吳起、孫臏、帶佗、倪良、王廖、田忌、廉頗、趙奢之倫制其兵。嘗以十倍之地,百萬之衆,叩關而攻秦。秦人開關延敵,九國之師,逡巡而不敢進。秦無亡矢遺鏃之費,而天下諸侯已困矣。於是從散約敗,爭割地而賂秦。秦有餘力而制其弊,追亡逐北,伏屍百萬,流血漂櫓;因利乘便,宰割天下,分裂山河。強國請服,弱國入朝。延及孝文王、莊襄王,享國之日淺,國家無事。
jí zhì shǐ huáng , fèn liù shì zhī yú liè , zhèn cháng cè ér yù yǔ nèi , tūn èr zhōu ér wáng zhū hóu , lǚ zhì zūn ér zhì liù hé , zhí qiāo pū ér biān chī tiān xià , wēi zhèn sì hǎi 。 nán qǔ bǎi yuè zhī dì , yǐ wéi guì lín 、 xiàng jùn ; bǎi yuè zhī jūn , fǔ shǒu xì jǐng , wěi mìng xià lì 。 nǎi shǐ méng tián běi zhù cháng chéng ér shǒu fān lí , què xiōng nú qī bǎi yú lǐ ; hú rén bù gǎn nán xià ér mù mǎ , shì bù gǎn wān gōng ér bào yuàn 。 yú shì fèi xiān wáng zhī dào , fén bǎi jiā zhī yán , yǐ yú qián shǒu ; huī míng chéng , shā háo jié ; shōu tiān xià zhī bīng , jù zhī xián yáng , xiāo fēng dī , zhù yǐ wéi jīn rén shí èr , yǐ ruò tiān xià zhī mín 。 rán hòu jiàn huá wèi chéng , yīn hé wèi chí , jù yì zhàng zhī chéng , lín bù cè zhī yuān , yǐ wéi gù 。 liáng jiàng jìn nǔ shǒu yào hài zhī chù , xìn chén jīng zú chén lì bīng ér shuí hé 。 tiān xià yǐ dìng , shǐ huáng zhī xīn , zì yǐ wéi guān zhōng zhī gù , jīn chéng qiān lǐ , zǐ sūn dì wáng wàn shì zhī yè yě 。
及至始皇,奮六世之餘烈,振長策而御宇內,吞二周而亡諸侯,履至尊而制六合,執敲扑而鞭笞天下,威振四海。南取百越之地,以爲桂林、象郡;百越之君,俯首系頸,委命下吏。乃使蒙恬北築長城而守藩籬,卻匈奴七百餘裏;胡人不敢南下而牧馬,士不敢彎弓而報怨。於是廢先王之道,焚百家之言,以愚黔首;隳名城,殺豪傑;收天下之兵,聚之鹹陽,銷鋒鏑,鑄以爲金人十二,以弱天下之民。然後踐華爲城,因河爲池,據億丈之城,臨不測之淵,以爲固。良將勁弩守要害之處,信臣精卒陳利兵而誰何。天下已定,始皇之心,自以爲關中之固,金城千裏,子孫帝王萬世之業也。
shǐ huáng jì méi , yú wēi zhèn yú shū sú 。 rán chén shè wèng yǒu shéng shū zhī zi , máng lì zhī rén , ér qiān xǐ zhī tú yě ; cái néng bù jí zhōng rén , fēi yǒu zhòng ní 、 mò dí zhī xián , táo zhū 、 yī dùn zhī fù ; niè zú háng wǔ zhī jiān , ér jué qǐ qiān mò zhī zhōng , lǜ pí bì zhī zú , jiāng shù bǎi zhī zhòng , zhuǎn ér gōng qín ; zhǎn mù wèi bīng , jiē gān wèi qí , tiān xià yún jí xiǎng yìng , yíng liáng ér jǐng cóng 。 shān dōng háo jùn suì bìng qǐ ér wáng qín zú yǐ 。
始皇既沒,餘威震於殊俗。然陳涉甕牖繩樞之子,氓隸之人,而遷徙之徒也;才能不及中人,非有仲尼、墨翟之賢,陶朱、猗頓之富;躡足行伍之間,而倔起阡陌之中,率疲弊之卒,將數百之衆,轉而攻秦;斬木爲兵,揭竿爲旗,天下雲集響應,贏糧而景從。山東豪俊遂並起而亡秦族矣。
qiě fū tiān xià fēi xiǎo ruò yě , yōng zhōu zhī dì , xiáo hán zhī gù , zì ruò yě 。 chén shè zhī wèi , fēi zūn yú qí 、 chǔ 、 yàn 、 zhào 、 hán 、 wèi 、 sòng 、 wèi 、 zhōng shān zhī jūn yě ; chú yōu jí jīn , fēi xiān yú gōu jǐ zhǎng shā yě ; zhé shù zhī zhòng , fēi kàng yú jiǔ guó zhī shī yě ; shēn móu yuǎn lǜ , xíng jūn yòng bīng zhī dào , fēi jí xiāng shí zhī shì yě 。 rán ér chéng bài yì biàn , gōng yè xiāng fǎn , hé yě ? shì shǐ shān dōng zhī guó yǔ chén shè dù cháng xié dà , bǐ quán liàng lì , zé bù kě tóng nián ér yǔ yǐ 。 rán qín yǐ qū qū zhī dì , zhì wàn chéng zhī shì , xù bā zhōu ér cháo tóng liè , bǎi yǒu yú nián yǐ ; rán hòu yǐ liù hé wèi jiā , xiáo hán wèi gōng ; yī fū zuò nán ér qī miào huī , shēn sǐ rén shǒu , wèi tiān xià xiào zhě , hé yě ? rén yì bù shī ér gōng shǒu zhī shì yì yě 。
且夫天下非小弱也,雍州之地,崤函之固,自若也。陳涉之位,非尊於齊、楚、燕、趙、韓、魏、宋、衛、中山之君也;鋤櫌棘矜,非銛於鉤戟長鎩也;謫戍之衆,非抗於九國之師也;深謀遠慮,行軍用兵之道,非及鄉時之士也。然而成敗異變,功業相反,何也?試使山東之國與陳涉度長絜大,比權量力,則不可同年而語矣。然秦以區區之地,致萬乘之勢,序八州而朝同列,百有餘年矣;然後以六合爲家,崤函爲宮;一夫作難而七廟隳,身死人手,爲天下笑者,何也?仁義不施而攻守之勢異也。
賈誼 · 两汉

课本古诗词

课本古诗词古诗词查询体测计算器身高百分位